Arkusz kalkulacyjny - jeden z pięciu obszarów
Zadania z arkusza kalkulacyjnego to zwykle jedne z najłatwiejszych punktów na maturze z informatyki. Dostajesz gotowy zestaw danych i masz je przetworzyć: policzyć, przefiltrować, zestawić albo pokazać na wykresie. W systemie Windows do wyboru masz Microsoft Excel lub LibreOffice Calc - polecamy Excel jako mniej problematyczny, ale liczy się poprawny wynik, nie nazwa programu.
Funkcje, które trzeba znać
Nie musisz znać setek funkcji - maturalne zadania opierają się na kilku, które warto mieć w małym palcu:
- JEŻELI (oraz zagnieżdżone JEŻELI) - decyzje i klasyfikowanie danych.
- LICZ.JEŻELI i SUMA.JEŻELI - zliczanie i sumowanie po warunku (to najczęstszy typ pytania: „ilu…”, „jaka suma…”).
- WYSZUKAJ.PIONOWO (lub X.WYSZUKAJ) - dopasowanie danych z drugiej tabeli.
- Funkcje pomocnicze: SUMA, ŚREDNIA, MAX, MIN, ZAOKR oraz operacje na tekście i datach.
Sortowanie, filtrowanie, tabele przestawne
Część zadań rozwiążesz szybciej narzędziami niż formułami. Sortowanie i filtrowanie pozwalają wyłuskać właściwe rekordy, a tabele przestawne świetnie sprawdzają się przy zestawieniach „ile w podziale na grupy”. Uwaga jednak: jeśli zadanie wymaga pokazania, jak doszło do wyniku, bezpieczniej jest oprzeć odpowiedź na formule, z której widać drogę do liczby.
Wykres - łatwe punkty za opis
Zadanie z wykresem to jedne z najprostszych punktów, a mimo to często przepadają - nie na danych, lecz na formalnościach. Punkty idą osobno za zestawienie danych i osobno za sam wykres, więc poprawny opis ratuje punkty nawet przy częściowo błędnych danych. Musi się zgadzać:
- właściwy typ wykresu (jeśli polecenie mówi „kolumnowy”, ma być kolumnowy),
- tytuł wykresu i opis obu osi (opisz je dosłownie, np. „miesiące”, nawet gdy widać styczeń i luty),
- wymagane zaokrąglenie (np. do jednego miejsca po przecinku).
Jak oddać zadanie, żeby dostać punkty
Dwie zasady. Po pierwsze: odpowiedź ma wynikać z realizacji (formuły), a nie być wpisaną ręcznie wartością - inaczej bardziej rygorystyczny sprawdzający może jej nie uznać. Po drugie: oznacz odpowiedź czytelnie - podpisz zakładkę numerem zadania, opisz komórkę wynikową i wyróżnij ją (pogrubienie, żółte tło), żeby nie zginęła w arkuszu z setkami wierszy.
Co dokładnie na to zwraca uwagę osoba sprawdzająca, rozpisujemy w artykule Oddawanie zadań okiem egzaminatora, a pełne wymogi techniczne - w Jak poprawnie oddawać zadania na maturze z informatyki.
Checklista przed oddaniem arkusza kalkulacyjnego
Zanim zapiszesz plik i przejdziesz dalej, sprawdź arkusz tak, jak później zrobi to egzaminator: czy wynik da się znaleźć, czy widać sposób liczenia i czy wykres spełnia wymagania z polecenia.
- Nazwa zakładki wskazuje numer zadania albo podpunkt, np. „zadanie 6.2”.
- Komórka z odpowiedzią jest podpisana i wyróżniona, a nie ukryta między danymi wejściowymi.
- Wynik pochodzi z formuły, tabeli przestawnej albo przetworzenia danych - nie z ręcznie wpisanej liczby bez śladu obliczeń.
- Wykres ma wymagany typ, tytuł i opis osi, jeśli polecenie prosi o wizualizację danych.
- Plik jest zapisany w folderze PESEL razem z pozostałymi rozwiązaniami, które oddajesz do oceny.
Najważniejsze w skrócie
- Excel albo LibreOffice Calc - oba dozwolone; polecamy Excel.
- Wystarczy kilka funkcji: JEŻELI, LICZ.JEŻELI, SUMA.JEŻELI, WYSZUKAJ.PIONOWO i podstawowe statystyczne.
- Wykres: typ, tytuł, opis obu osi, zaokrąglenie - łatwe punkty.
- Odpowiedź z formuły i wyraźnie oznaczona komórka wynikowa.
Cały zakres materiału znajdziesz w artykule Wymagania na maturę z informatyki. Jeśli chcesz porównać zadanie z arkusza kalkulacyjnego z drugim zadaniem z programów użytkowych, sprawdź też Bazy danych na maturze z informatyki. Powodzenia w przygotowaniach!